Thứ Ba, 18 tháng 12, 2012

HỒI ĐẦU THỊ NGẠN VÀ ĐÁO BỈ NGẠN: DÒNG SÔNG MỘT BỜ CỦA NHÀ PHẬT?

 

 
Bức ảnh trên là một trong những bức Ruchung tôi lựa chon làm Ảnh hiển thị cho Blog ĐẾN TỪ ÁNH SÁNG của mình và đặt tên QUAY ĐẦU LÀ BỜ.  Hồi đầu thị ngạn - Quay đầu là bờ được rút ra  từ câu:
                                           Khổ hải mang mang,
                                           Hồi đầu thị ngạn
                                           (Biển khổ mang mang,
                                             Quay đầu là bờ.)
Đạo Phật có một mục đích bao trùm là phát hiện và hướng tới cái Tâm chân thật của mình,  thường gọi là chân tâm (真心), xả bỏ cái hư tâm / vọng tâm (妄心) với bao nghĩ ngợi lan man xằng bậy, phiền não, xấu xa, sân giận...
Theo đạo Phật, con người là một hợp chất do 4 yếu tố vật chất (đất, nước, gió, lửa) cộng với  tâm thức hợp lại mà thành hình, và tồn tại trong một khoảng thời gian hữu hạn. Tuy nhiên, khi thân xác tan rã, thân cát bụi trở về cát bụi, thì tâm thức đi đầu thai kiếp khác, an vui hay khổ sở do một nghiệp lực dẫn dắt, tùy thuộc vào sự tu luyện của bản thân và cả kiếp trước quy định ( Cha ăn mặn, con khát nước...)
 Chân tâm, ví như mặt trời Phật chiếu sáng khắp nơi, tồn tại khắp nơi, ngay trong mỗi người, cùng với hư tâm /vọng tâm, thậm chí có lúc bị hư tâm /vọng tâm che lấp, lấn át. Tuy vậy chân tâm vẫn hoàn toàn thanh tịnh, sáng suốt, vẫn "chiếu vô cùng". Theo nhà phật,  đạt tới được chân tâm là rất khó khăn, không thể trong một sớm một chiều, nhưng nếu người tu hành không  ngừng phấn đấu , kiên trì quay vào bên trong mình mà tìm kiếm, mà chế ngự hư tâm /vọng tâm,  thì chắc chắn sẽ cầm thấy được chân tâm. Quay đầu lại, hướng nội thì bờ ở ngay đằng sau lưng mình, trong tâm mình vậy!
 Đến đây Ruchung tôi chợt nhớ lại chuyên luận Giải mã truyện Tây du của tác giả Lê Anh Dũng, mà ở đó, ông cho rằng cuộc Tây du, với bao gian nguy, khổ ải của thầy trò Đường Tăng tới Tà nguyệt tam tinh động, thực chất là cuộc hành trình đi về phía cái Tâm của mình (Quay đầu là bờ). Theo tác giả, không có một cái hang động thực mang tên Tà nguyệt tam tinh nào trên đời này cả; mà Tà nguyệt tam tinh, nếu chiết tự ra , gồm cóTà nguyệt: một vầng trăng bị che khuất, còn lại như một nét móc, Tam tinh: ba ngôi sao, ba chấm. Đó đích thị là cách chiết tự chữ Tâm ( ) của Hán tự khải thư rồi. Hoá ra hành trình Tây Thiên thỉnh kinh của thầy trò Đường Tăng là hành trình hướng nội, hồi đầu thị ngạn, trở vào Tâm mà tu thiền đắc đạo thành Phật.  
Tà nguyệt Tam tinh động (chữ Tâm)
Hành giả tìm tâm (tranh Giới Tử Viên)
(Tranh từ net)

Đó là truy nguyên câu hồi đầu thị ngạn của Đức Phật. Còn một câu nói khác mà người đời vẫn dùng để "phản biện": tiến thẳng về phía khơi xa cũng sẽ là bờ,  thì đạo Phật cũng đã từng đề cập đến: Đáo bỉ ngạn. Bỉ ngạn là bờ bên kia. Đáo bỉ ngạn là đến bờ bên kia, tức là bờ bến an vui giải thoát, không còn bị các dục vọng, phiền não chi phối nữa, Theo giáo lý nhà Phật, con người trần thế sống trong cõi đời sinh tử chi phối, nên  chìm đắm trong dục, sắc và phải chờ con thuyền giải thoát đưa qua bên kia bờ an lạc, bằng sự khổ luyện tu hành. Hồi đầu thị ngạn và  Đáo bỉ ngạn, về logic hình thức là đối lập nhau, nhưng lạ thay lại cùng hướng đến một bờ an lạc!. Như vậy, thực chất phải chăng bờ bên kia cũng là bờ bên này? Hồi đầu thị ngạn cũng là Đáo bỉ ngạn, bởi Phật tại tâm? Khác chăng là vị trí xuất phát và đường đi mà thôi. Đó có thể là dòng sông một bờ chân tâm (真心) của nhà phật chăng?
Trở lại chú thích bức ảnh tâm đắc của mình, Ruchung tôi hướng tới khía cạnh xã hội học - ngôn ngữ,  hướng tới đời sống, sử dụng nghĩa phái sinh của khái niệm quay đầu là bờ của nhà phật để bổ sung một thông tin rất cụ thể mà có thể bức ảnh đang thiếu mà thôi. Trong thực tế sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp, hoặc tu từ để viết lách, sáng tác ngày nay, người đời từ lâu đã mượn tổ hợp từ đặc biệt quay đầu là bờ này làm thành ngữ  để biểu thị một khái niệm cụ thể : khoan dung, tha thứ, ân hận, tùy văn cảnh một cách bóng bẩy. Chẳng hạn:  “Họ là “vua” bãi vàng , là “trùm” gỗ lậu, là gã đàn anh trong giới dao búa... Rồi một ngày, họ quyết định “rửa tay, gác kiếm”. Con đường về với đời thường thật gian nan, nhưng họ vẫn quyết tâm vì quay đầu lại là bến bờ.  (Bài Dừng bước giang hồ, tác giả Vũ Bình, Báo Tuổi trẻ online ngày 23/2/2007). Trong trường hợp cụ thể này, chỉ có một con đường duy nhất là quay đầu lại với cộng đồng, quay đầu hướng thiện, quay đầu ăn năn hối cải mới mong tìm được an bình trong tâm mà thôi.
 Đó âu cũng là một tình huống “ứng dụng” ngôn ngữ, “ứng dụng” triết lý nhà Phật một cách sống động và hiệu quả vào giao tiếp, vào ứng xử giữa cõi Ta Bà này!

Nhìn cõi Ta Bà


Tĩnh tâm khất thực.


  • Nguytruong
    Ngoái đầu trở lại là đất bạn CPC.
    • ruchung
       Nếu thế thì đáo bỉ ngạn sẽ gặp CHÙA VIỆT nguytruong nhé.
  • Hồ Điệp
    Chào bạn ! Ruchung này ! lời CÂY e vang ...ngôn thuyết chỉ hí luận cho vui , trực chỉ nhân tâm mới hòng chứng đạo , bởi lẽ ấy các thiền sư xưa mới nói : Giáo ngoại biệt truyền , bất lập văn tự ngôn thuyết , trực chỉ nhân tâm , kiến tánh minh tâm , đốn ngộ thành Phật . là cớ ấy . Chứng Đạo tự ta thấu tỏ chính ta , chạy theo kinh điển , như chạy theo bóng ... Nương lời kinh tầm mật ý , thấu rõ như ban ngày , chân thật như nhất . Thân mến
    • ruchung
      Ngôn thuyết của HỒ ĐIỆP, Cây ,
      và các bạn, thảy đều rất hữu ích với Ruchung tôi. Nhờ đó mà Ruchung tôi
      mon men đến được đầu con  đường chứng..
  • Dang Van Cuong
    Bài viết công phu và ý nghĩa quá, cảm ơn bác RC đã chia sẻ.
    • ruchung
      (Empty)
  • CÂY
    • CÂY
    • 16:54 14 thg 5 2011
    Mến chào ruchung, Lâu lắm Cây mới ghé thăm nhà, đọc được bài viết của ruchung thật có nhiều điều suy ngẫm.   Phật dạy tịnh tâm ko vướng vào vòng ái-nhiễm nhân sinh, nhưng bản thân Ngài đã vì yêu thương mà sẵn sàng cưu mang mọi nỗi đau của thế nhân, đi thuyết giảng 49 năm ròng. Bởi lẽ lời Phật chỉ là phương tiện đốn ngộ: Chân Như chỉ có một nhưng ngôn thuyết thì có thể mâu thuẫn và gây ra ngộ nhận nếu trong ta ko có sự chân thật, một trực giác tỉnh thức. Mạn phép cho Cây được viết ngược lại thế nè nha: "Quay đầu là bờ, Biển khổ mang mang" Không có sự Biết nào ở ngoài thật tánh Vô Minh của Tôi, bờ hạnh phúc an lạc cũng chính ngay biển khổ nhân sinh này. Vì thế mà J. Krishnamurti, một nhà thuyết đạo cũng từng thốt lên rằng: "Tiếng nói của tôi là sự BIẾT, được sinh ra từ một nỗi đau vô cùng". Khi thật sự Biết khổ đau của chính mình và tha nhân thì ta đã ko còn những đau đớn vị kỷ nữa, chỉ còn nỗi đau thân phận chung và một tình yêu thương vị tha. Từ đó trong ta đã có hạnh phúc làm Người và những ân điển ko thể ngờ... C rất vui có thể cùng các Bạn chia sẻ đôi điều trong entry này. Mến chúc ruchung tâm an như ý nhé!
    • ruchung
      Cây thật thâm hậu. Lời Phật chỉ là phương tiện đốn ngộ: Chân Như chỉ có một nhưng ngôn thuyết thì có thể mâu thuẫn . ..Có lẽ vì thế mà Nguyễn Cô..
  • MAISONTU
    Ngẫm nghĩ...người mượn bài viết để minh họa hình ảnh thật sâu sắc trong triềt lý nhà Phật về CÕI VÔ THƯỜNG...
    .... chỉ có môt con đường duy nhât là quay đâu lai với công đồng, quay đầu hướng thiên, quay đầu ăn năn hối cải mới mong tìm được an bình trong tâm mà thôi....Rất cám ơn bạn...
    • ruchung
      AN NHIÊN
  • Minh
    • Minh
    • 10:16 14 thg 5 2011
    Đi lẻ quay đầu thì dễ, đi cả đoàn quay đầu mới khó. Đi biển mấy thuyền đi lẻ đây?
    • ruchung
      Tâm lý bầy đàn rất cần một chủ soái thiện trí, thiện tâm...
  • Thọ Lộc
    Chân lí
    • ruchung
      ...Là giản dị...
  • Hồ Điệp
    Chào Ru chung ! Chứng Đạo ca : " Thật tánh vô minh tức Phật tánh " há lẽ Phật là Vô Minh sao ? Chà ! Chạy theo ngôn tự không thể quay đầu là vậy . " Giác mê tức Ngộ " . Một thực chứng trực giác tâm linh bạn nhé . Thân mến
    • ruchung
       Cây : Lời Phật chỉ là phương tiện đốn ngộ: Chân Như chỉ có một nhưng ngôn thuyết thì có thể mâu thuẫn...
  • mp
    • mp
    • 15:51 12 thg 5 2011
    Vào đây đọc, ngẫm nghĩ và rất thích ảnh này
    • ruchung
      (Empty)
  • ChanhRhum
    E rất thích tấm này bác ạ.
    Chúc bác luôn vui và hạnh phúc
    • ruchung
      Lâu rồi, MẸ MƯỚP.
  • CDL54
    • CDL54
    • 22:33 11 thg 5 2011
     quay đầu là vào bờ.
    • ruchung
      (Empty)
  • Hồ Điệp
    Chào Ruchung ! Quay đầu là bờ không qua một chữ TÂM , vậy có phải lấy cái tâm nhìn lại chính mình , cái Thật Tánh vốn không sai không khác là bờ giải thoát không vậy ? Thân mến
    • ruchung
      Rất hay. Đọc comment của HỒ ĐIỆP ,
      Ruchung tôi càng rõ thêm.
        Trong đạo
      Phật có khái niệm Hình tướng . Kiếp người cũng từ đây mà hạnh p..
  • .
    • 17:12 11 thg 5 2011
     CÁM  ƠN  RC .
    • ruchung
      (Empty)
  • Nguytruong
    Chùa Phật ở Thái.
    • ruchung
      (Empty)
  • Sóc Tím
    Đời là bể khổ, rồi một ngày nào đó ta biết quay đầu là bờ? Hay cứ mãi đắm chìm trong trong cõi tạm phù du!
    • ruchung
      (Empty)
  • Bình luận riêng
  • .
    • 01:44 9 thg 5 2011
    Chèn đét ơi ! Tấm hình xí tem sáng còn nguyên vẹn sao giờ mất nửa con thuyền rồi RC  
    • ruchung
      (Empty)
  • TênTên
    • TênTên
    • 15:20 8 thg 5 2011
    (Empty)
    • ruchung
      (Empty)
  • Nguyen Thu Thuy
    Các vị La hán vẫn ngồi đây dõi nhìn chúng sinh đang ngụp lặn trọng bể khổ hàng ngày! Liệu trong dòng người tấp nập đi chùa bây giờ có mấy ai "Hồi đầu thị ngạn" thành công bác nhỉ???
    • ruchung
      (Empty)
  • .
    • 08:39 8 thg 5 2011
    Nếu RC không giải thích , chắc chắn không ai nghĩ ra ý nghĩa của tấm ảnh trên . Bài viết cũng thật ý nghĩa . Cám ơn rất nhiều .   Chúc RC luôn mạnh khỏe để có nhiều bức ảnh như thế này ( viết nhiều tý , mất chừng 1" để đọc thôi  )                                                      
    • ruchung
      (Empty)

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét

Bạn có thể dùng thẻ sau để:
- Post hình : [img] link hình [/img]
- Post video: [youtube] link youtube [/youtube]